Fatih Sultan KAR

Tarihçi Yazar Osman Öndeş Bu Kez Fatih Sultan Kar'ı Yazdı

  • 0
  • 0
  • 699
Yazı Boyutu

GEÇMİŞİM İZİNİ TOZLU RAFLAR ARASINDA ARAYAN ADAM

Vurun Osmanlı’ya, Türk Armatörler Tarihi (7. Cilt) gibi önemli çalışmalara imza atan Osman Öndeş, 12 Eylül 1931 yılında İstanbul Üsküdar'da dünyaya geldi. 1954 yılında İstanbul Ekspres Gazetesine yazdığı kısa öykülerle yazarlığa başladı. On yıla yakın süre Şevket Rado ve Yılmaz Öztuna yönetimindeki Hayat Tarih ve Hayat mecmualarında makale ve araştırmalar yayımlandı. Denizcilik ve Osmanlı tarihi üzerine çok sayıda eseri yayınlanan Öndeş düzenli olarak yazılarının yayınladığı www.denizticaretgazetesi.org sitesindeki son yazısında Rizeli Yazar Fatih Sultan Kar’ı konuk etti.

RİZELİ FATİH SULTAN KAR

Fatih Sultan Kar’ı tanımış olmaktan büyük mutluluk duyarım. Gönlü güzellikler dolu, Allah’ın verdiği nice sanat, tarih ve fotoğraf aşkıyla yaşayan ve en önemlisi doğduğu memleket Rize insanını yaşamlarıyla belge eser haine getiren nadir bir araştırmacı yazar. Beni ilk davet ettiğinde ki çok seneler olmuştur, Tünel’ün üst başında Metrohan’da İETT Genel Müdürlüğü’ndeki  çalışma odasında buluştuk.  Yaşamının İETT ve Rize tarihine olan ilgisinin bir tutku ile başlayıp, daha sonra göreve dönüştüğünü anlattı; “Bazen sararmış bir fotoğrafta veya yırtılmış bir belgede yakalarsınız tarihin izini. Bu güzelliği yarınlara taşıyarak insanların hizmetine sunmak; bir koleksiyoncunun önce tutkusu, sonra görevi haline gelir” diyen Fatih Sultan Kar’ın  tarih kavramında mazinin değerlerine nedenli tutkulu olduğunu fark eder, hayran kalırsınız. Yıllarca Rize’li olan aileleri nice önceki kuşaklardan başlayarak arşivine kaydetmiş ve  “Evvel zaman içinde RİZE” başlığıyla kitaplaştırmıştır. Fatih Sultan Kar kendisini modern çağın eskicisi olarak tanımlar. Yaklaşık 35 yıldır biriktirdiği Rize’nin tarihi fotoğrafları, Rize kitapları ve Karadenizli sanatçıların plakları onun hazinesi. Evini ve işyerindeki odasını, biriktirdiği objelerle süsleyen Fatih Sultan Kar’ın arşivi yaşanmışlığın yoğunluğu ve yorgunluğunu bırakıyor üzerinizde. Kendisiyle tarihi Metrohan binasındaki İETT Fotoğrafhanesinde sohbet ederken, burasını bir müzeye benzettim.

RİZE DEDİ RİZE YAZDI

Rize tarihi üzerine 11 eseri olan Fatih Sultan Kar Yaşamını şöyle anlattı; 1971 yılında Rize’de doğdum. İlk ve ortaöğrenimimi Gündoğdu’da tamamladım. Rize’de gazetecilik yaptığım yıllarda çeşitli gazetelerin temsilciliğini yürüttüm. Bir dönem Rize TV Haber Servisi’nde görev yaptım. Ulusal ve yerel yayın yapan birçok gazete ve dergide yazılarım ve şiirlerim yayımlandı.  Türkiye Musiki Eserleri Sahipleri Meslek Birliği (MESAM) üyesiyim. 150’yi aşkın Karadeniz türküsüne söz yazarı olarak imza attım. Karadeniz bölge tarihi üzerine aralıksız sürdürdüğüm arşiv-araştırma çalışmaları sayesinde hatırı sayılır miktarda belgeye-bilgiye sahip oldum. Bu malzemelerle 9 ayrı fotoğraf sergisi açtım. Memleketim Rize’nin tarihi üzerine 18 kitabım yayınlandı. Çaykur Rizespor’un resmi dergisinin tarih sayfasını hazırladım. Ayrıca benim gibi İETT sevdalısı olan şefim Filiz Acar ile birlikte hazırladığımız, İETT’nin 150 yıllık kurum tarihine ışık tutan 3 tane de kitabım bulunuyor.  1998’den bu yana İstanbul’da yaşıyorum ve İETT’de kurum fotoğrafçısı olarak çalışıyorum.

RİZE DENİZCİLER ŞEHRİ

Rize benim memleketim; Rize’yi asla değişmem ve zaman zaman hasret geçirmek için Rize’ye gidiyorum. İETT çok köklü bir kurum. Ülkemizin neresinde yaşıyor olursanız olun bir gün mutlaka yolunuz İETT otobüsüne düşer. Bu kurumda, kurulduğu günden bu yana fotoğrafçı ve fotoğrafhane var. Onların zaman içerisinde oluşturduğu emanetler bana teslim edilmiş durumda. Bütün amacım bu emanete en iyi şekilde sahip çıkmak ve geliştirmek. Bugün bizim yaptığımız gibi yıllar sonra birileri arşive bakıp buradan bir Fatih Sultan Kar geçti derse, yani gök kubbede bir hoş seda bırakabilirsem ne mutlu bana.  Rize’deki armatörlerin hepsi benim dostlarım, büyüklerim. Ben Rizeli armatörlere hayranım. Onların dedeleri yokluklar içinde denizlerde yelken açtılar, ticaret yaptılar. Türk deniz ticaretinin kökleri Rize’deki o bir avuç fedakâr denizcileridir ki, rahmetle anarım.

FOTOĞRAF SANATÇISI FATİH SULTAN KAR

Fatih Sultan Kar, Rizeli armatörlerin yaşam öykülerini kaydetmiştir. Der ki; Memleketimde, 1990’lı yılların başında Zümrüt Rize gazetesinde yaptığım haberleri fotoğraflarla süslemeye başladım. O sıralar bu haberleri ödünç makinelerle yapıyordum.  Daha sonra Sarp sınır kapısının açılmasıyla birlikte Rize’ye gelen Rusların pazarda fotoğraf makinesi sattığını gördüm. İlk makinemi pazardan aldım. Zenith 122 model makinem fotoğrafa ağırlık vermeme sebep oldu. Askerliğim sırasında da fotoğrafçılık yaptım. Derken Rize’de, yerel ve ulusal gazetelerin temsilciliklerini yaptığım sırada haberlerimin fotoğraflarını da kendim çekmeye başladım. Zaman içerisinde kendimi geliştirerek bugün İETT’nin kurum fotoğrafçısı olma seviyesine ulaştım.  Doğa Fotoğrafçısı Cemal Gülas, fotoğrafa hayat veren Ara Güler, anı yakalayan Timur Tahmaz hayranıyım.  Birincisi ben Rize’liyim.  Ben  Rize’liyim.

RİZELİYİM RİZELİ

Onun içindir ki bir kitabımın adı “Rizeliyim Rizeli”dir. Karadeniz türkülerine söz yazarlığı yapan Rize Fatih Sultan Kar diye sorunca şöyle cevaplıyor;  “Uykuyla geçen zaman ölü zamandır” diyorum. Az uyurum. Sahaflarda bulduğum bir kitap mutlu eder beni. Son model arabaya kavuşan bir araba sevdalısından hissettiğinden büyüktür bu duygu. Geçmişin izini tozlu raflarda süren bir arşivci-araştırmacının ele geçirdiği belge karşısında hissettikleri, ancak bir arkeologun toprak altında ilk ipuçlarını gördüğü tarihi esere bakarken hissettikleriyle karşılaştırılabilir. Her ikisi için o anda hissedilenler tarifsizdir. Bu duyguyu bir kez hisseden bir daha kurtulamaz. Sevdiğiniz bir işle meşgul olursanız yetişmek diye bir sorununuz olmaz. Çünkü o işler önünüzde değil hep yanınızdadır.   Vaktiyle aynı yolda yürüdüğünüz, ev ev dolaşıp mücadelede aynı yolda olduğunuz bir insanın bugün ülkenin en yüksek konumunda olması insanı mutlu ediyor. Sayın Cumhurbaşkanımızı, İstanbul İl Başkanlığı döneminde ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı döneminde yakından izleme şansım oldu.  Giriştiği işi planlama, takip etme, tamamlama ve her aşamasıyla ilgilenme özelliği vardır. Onunla birlikte futbol oynayan arkadaşlarının yaşamına dokunmuş, onların sıkıntılarına çare aramış ve bulmuştur. Sadece futbolcu arkadaşları değil takımın yöneticileri ve teknik kadroda yer alan arkadaşlarının da derdini dert edinmiştir. Bu da vefa demektir.  Gelelim bugünlere; Boş zamanım yok. Yaptığım işlerin dolu olduğuna inanıyorum. Ama fırsat buldukça kitap okumaya çalışıyorum.

KARADENİZ FİKRALARI

 Karadenizli Temel ile Dursun fıkralarıyla kendine takılmayı bilen engin bir halk kültürünün simgesidir. Karadeniz Fıkraları, daha ziyade Rize’li denizcilerin öykülerinden doğmuştur. Fatih Sultan Kar  bir de yaşanmışlıklardan gelerek  yazdığı kitaba “Fıkra Gibi Olaylar” adını vermiştir.  Kendisinden eserindeki yaşanmışlıklardan birkaçını anlatmasını istediğimde, 

“Valiye Oğlum Diyemem” öyküsünü anlattı;  Bir gün Rize Valisi Fikret Ersanlı ile Rize Belediye Başkanı Ekrem Orhon, vilayet konağından hareket edip Turist Otel’e doğru araba ile yol almaktadırlar. Vali, sürekli Ekrem Orhon’a takılır. Orhon da lafın altında kalmaz, taşı gediğine koyardı. O sıralar Orhon’un evlenme durumu var. Vali Ersanlı, Orhon’a : -Yahu Ekrem, bu işin olacağı yok, gel ben sana anamı vereyim de bu iş bitsin, der. Ekrem Orhon cevap  verir: - Anani almam bir şey değil da koskoca valiye nasıl “Oğlum” diyeceğum, onu hesap ediyorum. 

Yağabilir de...

Rize’de “Medet Rakıcı” derler biriydi.. Yüksek Denizcilik Okulundan ayrılmış fakat denizciliğe karşı olan sevgisini kaybetmemişti. Arkadaşları onun bu konuda merak ve kabiliyetini bildikleri için bir gün hava tahmininde bulunmasını isterler.  O da ufuklara bakar bakar ve şu cevabı verirdi; -Yağabilir de yağmayabilir de...

Ula ne zaman babam oldun?

 Rize'nin meşhur nüktedarı Kalaç Esat İstanbul’a gidecektir. O zamanlarda vapurdan başka vasıta yoktur. Vapurda sekiz on günde İstanbul’a gitmektedir. Kalaç Esat vapura biner; tabii ki bileti falan yoktur. Vapura girer, birinci mevkiye çıkıp oturur. Vapurda bilet kontrolü başlar. Gemiciler birinci mevkide kontrol yaparken Kalaç Esat’a bilet sorarlar.  -Ben Sefer Reis’in babasıyumdur.. cevabını alınca hemen yanından ayrılırlar. Oysa Sefer Reis, geminin lostromosu Potomyalı iri yarı babayani bir denizcidir.. Gemiciler Sefer Reis’e; -Reis, madem baban gemide idi, niye bize söylemedin deyince reis hışımla fırlar  -Hangi namussuz benim babamdır diye başlar aramaya.  Birinciye çıkar ve bakar  ki Kalaç Esat orada. Muzurluğu yapanın  Kalaç Esat olduğunu anlar ve basar lâfını; -Ula sen ne zaman babam oldun?  Kalaç Esat yalvarır; -Ula Sefer, vapurdan inene kadar baban olayım da ondan sonra kırk sene sen benum babam ol.

MEMLEKET AŞIĞI

Gazeteci, yazar, şair Merhum Mustafa Holoğlu, Fatih Sultan Kar’ı şöyle anlatmış; “Memleket aşığı, meslek aşığı genç bir yürek. Gündoğdu’nun güngörmüş genç yiğidi; Fatih Sultan Kar. Rize’nin tarihsel, kültürel, sanat, politik, sosyal, aktüel portreleri eserlerinden gelecek kuşaklara aktarıyor. Eserleriyle  gönüller ıslanıyor, gözler yaşlanıyor, tarih sayfaları hüzünleniyor. Yüreğine sağlık diyelim hep.. Ömrüne sağlık Fatih Sultan Kar.

Yorum Yap

Yazarın Diğer Yazıları

RİZE ESKİ VALİSİ KAMİL NEZİH OKUŞ GERÇEK BİR DEVLET ADAMI HALKIN VALİSİ

  • 1
  • 0
  • 59

BİLİRMİSİN HEMŞEHRİM RİZE’NİN KÖYLERİNİ TANIRMISIN ACABA ZEYYAT SELİMOĞLU’NU

  • 0
  • 0
  • 59

DENİZ ŞEHRİ RİZE’DE DENİZ FENERİ, DENİZ MÜZESİ YOKTU YAPANLARA “YARDIMCI” OLANA TESEKKÜRLER

  • 0
  • 0
  • 316

1922 YILINDA RİZE

  • 0
  • 0
  • 188

Tulumu Konuşturan Adam: Remzi Bekar

  • 0
  • 0
  • 602

Rize Günleri Üzerine

  • 0
  • 0
  • 540

Rize Siyaset Tarihinden Fıkralar

  • 0
  • 0
  • 896

Vefatının 14. Yılı Anısına (18 Kasım 2009)

  • 0
  • 0
  • 589

Servet Yardımcı: Rize Hatıralarımızın Şehridir

  • 0
  • 0
  • 516

İYİ Kİ DOĞDUN KAZIM

  • 0
  • 0
  • 520

Sayın Cumhurbaşkanına Bunları da İletin

  • 0
  • 0
  • 550

Abdurrahim Albayrak: Onu Hiç Unutmayacağım

  • 0
  • 0
  • 542

Ahmet Mesut Yılmaz Ve Hatıralar

  • 0
  • 0
  • 547

Rize Kültürü Ve Hohol Olmak

  • 0
  • 0
  • 641

Çaya Gönül Verenler ve ÇAYKUR Genel Müdürleri

  • 0
  • 0
  • 920

Bir Siyaset Bilgesi Rize Vakfı Başkanı Orhan Keçeli

  • 0
  • 0
  • 569

Tarihçi Yazar Osman Öndeş Bu Kez Fatih Sultan Kar'ı Yazdı

  • 0
  • 0
  • 699

Futbol Sahalarının Arap Ahmet'i

  • 0
  • 0
  • 959

Çamlıhemşin Çinçivalı Murat Karayalçın'ın Anıları

  • 0
  • 0
  • 614

Rize Şehir Merkezinde Kentsel Dönüşüm

  • 0
  • 0
  • 686

Rize Turizminde Potansiyel Var

  • 0
  • 0
  • 642

Rizeli Siyasilerin Darbe Hatıraları

  • 1
  • 0
  • 1099

Şampiyon Rizespor (1973-74 Sezonu)

  • 0
  • 0
  • 473

Rize Sporundan Bir Yıldız Kaydı

  • 0
  • 0
  • 1273

Rize Çayına Adanan Bir Ömür: Mehmet Zihni Derin

  • 0
  • 0
  • 673

Bu Topraklardan Bir Cimilli İbo Geçti

  • 0
  • 0
  • 720

24 Saatte 24 Futbolcu Transfer Eden Rizespor’a Selam Olsun

  • 0
  • 0
  • 907

Rize Günleri “Küme”de Olmasın Rize’yi Rezil Etmeyelim

  • 0
  • 0
  • 764

Sonra Döndüm Dedim ki İyi ki Rizeliyim

  • 0
  • 0
  • 837

Onların da Yolu Rizespor'dan Geçti

  • 0
  • 0
  • 517

Rizespor Süper Lig'de

  • 0
  • 0
  • 507

Mehmet Yaşar, Sedat ve Osman Türüt: Göğsünde Ay Yıldızlı Armayı Taşımış Rizeli Güreşçiler

  • 0
  • 0
  • 924

Rizeli Araştırmacı Yazar Sarıyar Belleği İbrahim Balcı'nın Ardından

  • 0
  • 0
  • 884

Futbolda Sakin Güç: İrfan Saral

  • 0
  • 0
  • 962

Birlikten Kültür Doğuyor

  • 0
  • 0
  • 1613

Eski İstanbul'un Rizeli Kabadayıları

  • 1
  • 0
  • 8336

Tarihinden Sayfalar, Birazcık Radyasyon İyidir

  • 0
  • 0
  • 944

Yazında Doğası, Çayı ve İnsanıyla Rize-2

  • 0
  • 0
  • 959

Rize'nin Ünlü Futbolcuları: Onların da Yolu Futbol Sahalarından Geçti

  • 0
  • 0
  • 1007

Rizeli Savcı Yusuf İzzet Akçal Ve Şair Nazım Hikmet’in Bursa Cezaevi Hatıraları

  • 0
  • 0
  • 905

19 Mayıs Rize'de Çifte Bayram

  • 0
  • 0
  • 1114

Gol Kralı Zeki ve Çevik Rizesporlu Oktay Çevik

  • 0
  • 0
  • 588

Şair Abdul Celil Bayar

  • 0
  • 0
  • 1133

Lefter: Rizelileri Rize'yi Hiç Unutmadı

  • 0
  • 0
  • 1129

Merhum Başbakan Ahmet Mesut Yılmaz'ın Rize Sevgisi

  • 0
  • 0
  • 1210

Çayın Başkentinden Türkiye'nin Başkentine

  • 0
  • 0
  • 1150

Rize'nin İl Oluşunun 99. Yılı Anısına

  • 0
  • 0
  • 1153

Bir Futbol ve Rizespor Emekçisi: Zafer Numan Kanburoğlu

  • 0
  • 0
  • 688

Osman Yüksel Serdengeçti'den Rize'ye Güzelleme

  • 0
  • 0
  • 1204

Türk Ordusuna Rizelilerin Hediyesi: Rize Teyyaresi

  • 0
  • 0
  • 1260

Namı Değer Çingene Arif: Arif Koca

  • 0
  • 0
  • 1410

Aspetli Hayırsever Ali Rıza Mete

  • 0
  • 0
  • 1150

Rize'de Bir Demokrasi Yıldızı: Mehmet Ali Kumbasar

  • 0
  • 0
  • 1176

Vekil Olmak/Asıl Kalmak

  • 0
  • 0
  • 1185

Laz Ziya, Ziya Kalkavan

  • 0
  • 0
  • 1138

Rizespor Ruhu ve Mustafa Zeki Rakıcıoğlu

  • 0
  • 0
  • 731

RİZE GÜNLERİ RİZE’YE YAKIŞIR OLMALI

  • 0
  • 0
  • 1473

BU TOPRAKLARDAN BİR CİMİLLİ İBO GEÇTİ

  • 0
  • 0
  • 3599

KAZIM'IN ANISINA

  • 0
  • 0
  • 1615

RİZE KÜLTÜRÜ ÜZERİNE YETKİLİ VE ETKİLİLERDEN ARZUHALİM

  • 0
  • 0
  • 1594

CUMHURİYET TARİHİNİN İLGİNÇ KARAKTERİ: EKREM RİZE

  • 0
  • 0
  • 1649

SOYADI DA YÜREĞİ DE SAĞLAMDI: AYDIN SAĞLAM

  • 0
  • 0
  • 1482

BİR ÖNDER, BİR MEMLEKET!

  • 0
  • 0
  • 1718

RİZE VEFA KONUSUNDA NEDEN DUYARSIZ

  • 0
  • 0
  • 1453

İNÖNÜ’NÜN RİZE ZİYARETLERİ

  • 0
  • 0
  • 1985

RİZESPOR VE BİR ŞAMPİYONLUK HATIRASI

  • 0
  • 0
  • 3776

TÜRK FUTBOLUNDAN İZ BIRAKMIŞ BİR RİZELİ: AVNİ KALKAVAN

  • 0
  • 0
  • 5702

CUMHURİYET SENATOSU'NUN RİZELİ ÜYESİ: ASPETLİ ŞÜKRÜ METO

  • 0
  • 0
  • 1156

RİZE'NİN KAYBOLAN SEMBOLLERİ

  • 0
  • 0
  • 3990

RİZE’NİN NOSTALJİK DEĞERİ TURİST OTEL VE HATIRALAR

  • 0
  • 0
  • 3804

TURGUT KIRAN’IN ARDINDAN

  • 0
  • 0
  • 4379

RİZE BİZİMDİR VE BAŞKA RİZE YOKTUR

  • 0
  • 0
  • 3294

MÜTEVAZI BİR EFSANE: ALİ YAVUZ

  • 0
  • 0
  • 13005

ÇAY YAPRAĞI ESRA ALKAN'IN KALEMİNDEN DİLE GELDİ

  • 0
  • 0
  • 1961

RİZESPOR'UN KURULUŞ TARİHİ DEĞİŞTİRİLEMEZ

  • 0
  • 0
  • 2445

19 MAYIS TARİHİ RİZESPOR BAYRAMI OLARAK İLAN EDİLMELİDİR

  • 0
  • 0
  • 1176

RİZELİ FUTBOLCULARDAN OLUŞAN RİZESPOR TARİH YAZIYORDU

  • 0
  • 0
  • 6338

TÜRK SİYASET TARİHİNİN İKİ BEYEFENDİ İSMİ: YUSUF İZZET AKÇAL VE EROL YILMAZ AKÇAL

  • 0
  • 1
  • 4768

TÜRK SİYASETİNİN RENKLİ İSMİ: OSMAN KAVRAKOĞLU

  • 0
  • 0
  • 5023

BELEDİYECİLİĞİN BABASI: AYTEKİN KOTİL

  • 0
  • 1
  • 3622

NE RİZE’DE VEFA İSİMLİ BİR SEMT NE DE RİZELİ DE VEFA VAR

  • 0
  • 0
  • 1696

KOCA KAPTAN GÜRSEL AKSEL, RİZESPOR VE VEFA

  • 0
  • 0
  • 1888

OLİMPİYAT VE DÜNYA ŞAMPİYONU RİZE’NİN GURURU: KAZIM AYVAZ

  • 0
  • 2
  • 1995

ATATÜRK’ÜN KADIM DOSTU RİZELİ MATARACI MEHMET EFENDİ

  • 0
  • 0
  • 3106

RİZE ESKİ HÜKÜMET TABİBİ: DOKTOR MEHMET ALİ GÜVEN

  • 0
  • 0
  • 1781

GERİYE HOŞ BİR SEDA KALDI

  • 0
  • 0
  • 1341

RİZELİLERİN DERVİŞ ALİ’Sİ

  • 0
  • 0
  • 1268

YEŞİL MAVİ RENKLER DÜNDAR AKDENİZ’İN ARMAĞANI

  • 0
  • 0
  • 1337

TURGUT AKSOY’UN ARDINDAN: ÖZEL İNSANDI, GÜZEL İNSANDI

  • 0
  • 0
  • 1608

AZMİ KANDEMİR YAŞAYAN TARİHTİR

  • 0
  • 1
  • 1870

ÜÇ GÜZEL ADAM VE ÜÇEL

  • 0
  • 0
  • 1438

TÜRK SİYASET TARİHİNİN RENKLİ İSMİ ALİ TOPUZ'UN ARDINDAN

  • 0
  • 0
  • 1375

SİYASETTE SOL KANAT FUTBOLDA STOPER: ALPER TAŞ

  • 0
  • 0
  • 1311

'BİZİM SASU' CENGİZ SARIOĞLU

  • 0
  • 0
  • 1418

RİZE ÇAYINA ADANAN BİR ÖMÜR: MEHMET ZİHNİ DERİN

  • 0
  • 0
  • 1298

RİZE SİYASET TARİHİNDEN RENKLİ BİR POTRE: MEHMET TALAT DOĞAN

  • 0
  • 0
  • 1519