Ceyhun KALENDER

ÇAY,ZİHNİ DERİN VE ATATÜRK

  • 1
  • 2
  • 13359
Yazı Boyutu

Bugün Rizelilerin karnını doyurduğu,çoluk çocuğunun rızkını kazandığı en temel geçim kaynağı çaydır. 
Elbette ki bir bölgenin kaderini değiştiren böyle önemli bir konuyu birkaç satırla anlatmamız mümkün değildir. Ancak  yazabileceğimiz şeyler çok sınırlı olsa da çayla ilgili bazı konulara değinmenin faydalı olabileceğini düşünüyorum.
45 Çaykur fabrikası olmak üzere toplamda yüzlerce fabrikada üretim yapıldığı ve işçisiyle çiftçisiyle 1 milyonun üzerinde insanın ekonomik olarak bağımlı olduğu çay, aynı zamanda dünyada yetiştirildiği sınırlı alanlar sebebiyle stratejik bir üründür. 
Çay tarımı dolayısıyla bölgemize yılda yaklaşık 1 milyar doların üzerinde bir para girmektedir. 
 Çay sayesinde her evde bir-iki tane emekli vardır. Kısacası tarlası olsun olmasın, Çaykur’da çalışsın çalışmasın herkesin  ekonomik faaliyetleri çaya bağlıdır.
Ayrıca çay, dünyada sudan sonra en fazla içilen ve içme alışkanlığı gittikçe artan bir gıda ve içecek maddesidir
Bizim için bu kadar önemli olan çay konusunda neler biliyoruz?
Bununla ilgili aklımıza ilk olarak, Rize’ye çayı getiren kişi olarak da bilinen Zihni Derin gelir. Sadece isim olarak bildiğimiz Zihni Derin kimdir ve çay için neler yapmıştır? 
1880 yılında Muğla'da dünyaya geldi. Babası, Muğla'nın Kuloğulları ailesinden Mehmet Ali Bey'dir.1897'de Muğla İdadisi'ni, 1900 de Selanik Ziraat Ameliyat Mektebi'ni, 1904 yılında Halkalı Ziraat Mektebi Âlisi'ni bitirdi. 
Ankara'da 1921 Nisanında ülkenin ekonomik ve sosyal sorunlarını görüşmek amacıyla bakanlık temsilciliklerinin katıldığı bir komisyonda İktisat Bakanlığı'nın temsilcisi olarak yer aldı. 
Yukarıda da belirttiğimiz gibi Muğla’da doğan ve devlet kademelerinde memur olarak çalışan Zihni Bey, durup dururken  gidip Doğu Karadeniz’de çay tarımını geliştireyim dememiştir

Ekonomik olarak büyük sıkıntı yaşayan  Doğu Karadeniz'de halka yeni iş imkanları yaratmak için 1923 yılında çay ve narenciye fidanlığı kurmak üzere bizzat Atatürk tarafından Rize'ye gönderilen Zihni Bey, hazineye ait Garal Tepesi'ndeki 15 dekarlık arazide çalışmalarına başladı.
1924'te Batum'u ziyaret ederek Ruslar tarafından kurulmuş olan çay bahçelerini, çay fabrikasını ve Astropikal Bitkiler Araştırma İstasyonu'nu inceledi. Beraberinde getirdiği çay tohumu ve fidanlarını narenciye ve bazı meyve çeşitlerini oluşturduğu fidanlığa dikti. Bölgenin iklim ve bölge yapısının çay yetiştirmeye uygun olduğu görüşüne vardı. Batum'dan fidan getirip halka dağıtma girişiminde bulundu ancak yeterli ilgi görmeyen bu ilk girişim başarısız oldu.
Ankara'daki görevinin başına dönen Zihni Derin, bu konu ile ilgili bir yasa teklifi hazırladı ve tasarı Atatürk’ün desteğiyle 6 Şubat 1924 tarih ve 407 sayıyla kanunlaştı. Kanun, Rize Vilayeti ile Borçka Kazasında; Fındık, Portakal, Limon, Mandalina, Çay Yetiştirilmesi Hakkındaki Kanun adıyla yürürlüğe girdi. Bu konu ile ilgili, o zamanın şartlarında  bütçeden oldukça iyi bir pay ayrıldı.
1938'de Rize ve çevresinde kurulacak Ziraî Teşkilat'ta çay organizatörü unvanı ile çay üretiminin yaygınlaşması için yoğun olarak çalışan Zihni Derin 1945 yılında yaş haddi nedeniyle emekli olduktan sonra da Tarım Bakanlığı’nda organizatör olarak görev yapmaya devam etti.
1950 seçimlerinde Rize'den bağımsız milletvekili adayı oldu; ancak meclise giremedi.
1964 yılında Rize'de yapılan “Çayın 40. Yılı” törenlerine onur konuğu olarak çağrılan Zihni Derin, 25 Ağustos 1965’te Ankara'da hayata gözlerini yumdu.

  • Misafir

    Misafir

    Atatürkü andığınız için allah razı olsun. Sahte tarih anlatanlara inanıp, Kurtarıcısını tanımayan cahil insanlar değerini bilmez.

    Cevap yaz
    20.03.2023 22:16
  • Misafir

    Misafir

    Rize ye bu kadar katkısı olmuş ...halka geçim kaynağı yaratmış bir kişinin Rizeliler tarafından Milletvekili secilememiş olması ne kadar vefasızlık örneği. .

    Cevap yaz
    20.02.2019 13:22
Yorum Yap

Yazarın Diğer Yazıları

YOKSA VATANDAŞ CEZALANDIRILIYOR MU?

  • 0
  • 0
  • 3383

SİVİL TOPLUM

  • 0
  • 0
  • 4036

DERE NEREDE?

  • 0
  • 0
  • 5277

ENGELLİ VATANDAŞLARIMIZI ANLAMAKLA YÜKÜMLÜYÜZ

  • 0
  • 0
  • 5193

ÇAY DEYİP GEÇMEYİN!

  • 0
  • 0
  • 2483

KÜRESEL ISINMA NEDİR?

  • 0
  • 0
  • 3470

İNSANLIĞIN KORKULU RÜYASI SALGIN HASTALIKLAR

  • 0
  • 0
  • 5881

BU KİBİR, BU İNAT, BU HASET NEDEN?

  • 0
  • 0
  • 4196

SATMAKLA DA BİTMEZ Kİ!

  • 0
  • 2
  • 2457

TURAN NEDİR?

  • 0
  • 0
  • 4165

ANLAMLI SORULARA ANLAMLI CEVAPLAR

  • 0
  • 0
  • 3219

TÖRE

  • 0
  • 0
  • 2460

HAYDİ BİR KIYAMET KOPARALIM!

  • 0
  • 0
  • 3169

KIRMIZI IŞIK

  • 0
  • 0
  • 2756

NASIL BİR SENDİKA?

  • 0
  • 0
  • 9033

ETİ SENİN KEMİĞİ BENİM

  • 0
  • 0
  • 2339

HEM PERHİZ HEM DE LAHANA TURŞUSU

  • 0
  • 0
  • 1975

BU NE PERHİZ BU NE LAHANA TURŞUSU!

  • 0
  • 0
  • 2038

EĞİTİMİN RUHU

  • 0
  • 0
  • 2019

ÇAY,ZİHNİ DERİN VE ATATÜRK

  • 1
  • 2
  • 13359

BU ADAM BENİM DEDEM

VE BU VATAN İÇİN CANLARINI VEREN DEDELERİMİZ…

  • 0
  • 0
  • 4806

RAMAZAN-I ŞERİF AŞKINA

  • 0
  • 0
  • 3511

BABALAR GÜNÜ ANISINA:ÜÇ KALENDER İNSAN

  • 0
  • 0
  • 2563

YENİLERİ GELSİN!

  • 0
  • 0
  • 3179

İNSAN HAYATI VE DEVLETİN ÇEVRECİLİĞİ

  • 0
  • 0
  • 2014

BATI FAŞİZMİ VE TÜRK MİLLİYETÇİLİĞİ

  • 0
  • 0
  • 2202

ÜSLUP MESELEZİ

  • 0
  • 0
  • 2294

SENDİKA NE İŞE YARAR

  • 0
  • 0
  • 3128

DEVLET BABA

  • 0
  • 0
  • 2283

KİM KAZANDI?

  • 0
  • 1
  • 2137

BİZİM SİYASETİMİZ:YEŞİL ALTIN

  • 0
  • 0
  • 1790

BİZİM KÖYÜN DELİLERİ

  • 0
  • 0
  • 2570

BIRAK CAHİL KALSIN

  • 0
  • 0
  • 2342

SU! ŞAKAYA GELMEZ!

  • 0
  • 0
  • 2248

BENİM KİM OLDUĞUMU BİLİYOR MUSUN?

  • 0
  • 0
  • 2529

EĞİTİM ŞART DA...

  • 0
  • 0
  • 3392